با توجه به ضرورت توسعه یکپارچه ناحیه ای، تحلیل شاخص های موثر در توسعه یافتگی شهرستان ها، یکی از موثرترین ابزارها جهت برنامه ریزی محسوب می شود. شاخص آموزشی بدون شک یکی از مهمترین مولفه ها جهت اختصاص امکانات برابر در سطوح ناحیه ای است. این پژوهش درصدد بررسی و سطح بندی شهرستان های استان گیلان با توجه به شاخصه آموزشی است تا نواحی کمتر توسعه یافته مشخص شده و ابزاری جهت تصمیم گیری بهتر برنامه ریزان شهری قرار گیرد.روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی بوده که 9 گروه از متغیرهای آموزشی تعیین و سپس شاخصه های مربوطه نیز با توجه به متغیرها تعیین شدند و با توجه به مراحل روش تاپسیس، ابتدا نرمال سازی و سپس بی مقیاس سازی و وزن دهی به شاخص ها با استفاده از نرم افزار SPSS و ضریب همبستگی مک گراناهان برای شاخص های آموزشی موردنظر بدست آمد و در نهایت 16 شهرستان استان گیلان با استفاده از روش تاپسیس، از نظر توسعه یافتگی آموزشی، سطح بندی شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشانگر این است که شهرستان های رشت، سیاهکل، رودبار و رودسر، دارای سطح مطلوبی از برخورداری آموزشی هستند و بیشترین سطح توسعه یافتگی آموزشی در کل استان با رتبه یک (c+=1) مربوط به شهرستان رشت و کمترین سطح توسعه یافتگی با رتبه شانزده (c+=0)، مربوط به شهرستان بندرانزلی است. همچنین 62.5 درصد از شهرستان های استان گیلان در گروه توسعه نیافته 12.5 درصد در سطوح کمتر توسعه یافته و 25 درصد در گروه توسعه یافته آموزشی قرار گرفتند.

در این پژوهش درصدد هستیم تا درجه ی توسعه یافتگی شهرستان های استان هرمزگان را براساس شاخص های آموزشی تعیین کنیم. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی و پیمایشی است. جامعه ی آماری این پژوهش شهرستان های استان هرمزگان است که شامل 13 شهرستان می باشد: ابوموسی، بستک، بشاگرد، بندرعباس، بندرلنگه، پارسیان، جاسک، حاجی آباد، خمیر، رودان، سیریک، قشم و میناب. داده ها و اطلاعات شاخص های آموزشی، از سالنامه ی آماری استان هرمزگان ـ که از سوی مرکز آمار ایران انتشار یافته ـ استخراج شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات، از روش مجموع ساده وزنی (SAW) و برای وزن دهی شاخص ها از روش آنتروپی استفاده شده است. نتایح پژوهش نشان می دهد که براساس شاخص های آموزشی، ترتیب توسعه یافتگی شهرستان های استان هرمزگان بدین قرار است: ابتدا شهرستان بندرعباس، سپس شهرستان های میناب، رودان، بندرلنگه، حاجی آباد، قشم، بستک، جاسک، پارسیان و ابوموسی در اولویت های بعدی قرار دارند.

پیشینه و اهداف: بخش آموزش و شاخص های آن، به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های بعد اجتماعی توسعه پایدار، با ایفای نقش اساسی و سرنوشت ساز خود در روند توسعه همه جانبه، نقش بسیار کلیدی و محوری داشته و شرط لازم برای رسیدن به توسعه جوامع است. آموزش همواره دغدغه دولت ها در دست یابی به توزیع عادلانه امکانات و تخصص ها بوده است و به همین دلیل در زمره مهم ترین سیاست های عمومی قرار گرفته است. آموزش عمومی، بهره وری افراد کم درآمد و بی بضاعت را ارتقا می دهد؛ چرا که موقعیت آنها را در بازار کار بهبود می بخشد و در نتیجه از طریق آموزش می توان شکاف های درآمدی و رفاهی را کاهش داد که این خود بر درجه توسعه یافتگی کشورها تاثیر می گذارد. متاسفانه در اکثر کشورهای در حال توسعه، یک یا دو منطقه و در نهایت چند منطقه وضعیت مناسب خدمات عمومی و بالتبع شکوفایی اقتصادی، اجتماعی دارند و نقش عمده ای در ایجاد درآمد و تولید ملی ایفا می کنند. این امر به بهای عقب نگه داشتن مناطق دیگر و افزایش شکاف و نابرابری بین مناطق و نواحی انجام شده است. بنابراین، مساله نابرابری در بسیاری از کشورها چالش اساسی در مسیر توسعه می باشد؛ به ویژه برای آن دسته از کشورها که قلمروی حاکمیت آن ها مناطق جغرافیایی وسیعی را شامل می شود؛ این نابرابری ها، تهدیدی جدی برای حصول توسعه متعادل و متوازن مناطق است و دست یابی به وحدت و یکپارچگی ملی را دشوار می نماید. پژوهش حاضر با هدف بررسی سطح توسعه یافتگی شهرستان های استان سیستان و بلوچستان از امکانات و خدمات آموزشی براساس جمعیت دانش آموز مناطق مختلف انجام گرفته است. روش ها: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی است. به منظور جمع آوری اطلاعات از روش های مختلف اسنادی مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای استفاده شده است. آمار و اطلاعات مرتبط با شاخص های آموزشی از سالنامه آماری استان در سال 2015 گردآوری و با استفاده از تکنیک تاپسیس وضعیت برخورداری شهرستان های استان سیستان و بلوچستان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل شهرستان های استان سیستان و بلوچستان در سال 2016 است. در پژوهش حاضر جهت دست یابی به جواب منطقی به سوالات اصلی پژوهش از 23 شاخص موثر در بخش آموزش استفاده شد. به این صورت که ابتدا برای تحلیل داده ها با استفاده از تکنیک آنتروپی شانون به وزن دهی شاخص ها پرداخته و سپس بر اساس تکنیک تاپسیس به کمک نرم افزارهای TOPSIS Solver و Excel به تحلیل و تعیین میزان توسعه یافتگی شهرستان ها از لحاظ برخورداری آنها از امکانات آموزشی اقدام شد. یافته ها: نتایج تحقیق نشان می دهد که شهرستان زاهدان برخوردارترین و شهرستان دلگان کم برخوردارترین شهرستان های استان می باشند. براساس این تکنیک به ترتیب شهرستان های زاهدان، هامون، کنارک، زابل و سرباز برخوردارترین شهرستان ها و دلگان، قصرقند، مهرستان و فنوج کم برخوردارترین شهرستان های استان هستند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش در مجموع نشان داد که 21/84 درصد از شهرستان های استان در سطح نسبتا محروم و محروم از توسعه هستند و هیچ یک از شهرستان های این استان در سطح توسعه یافته و یا نسبتا توسعه یافته قرار ندارد. یافته های این تحقیق نشان دهنده توزیع نامناسب امکانات و خدمات آموزشی در سطح استان سیستان و بلوچستان است. تمرکز و توزیع ناعادلانه منابع و امکانات آموزشی در مناطق مختلف استان، باعث وخیم تر شدن توسعه نیافتگی شهرستان ها و عقب ماندگی های بیشتر آنها خواهد شد. بنابراین با عنایت به محرومیت مضاعف شهرستان های این استان در زمینه شاخص های آموزشی نیاز است تا مسیولین استانی و کشوری تلاش جدی تری در رفع این نابرابری ها در سطوح ملی و استانی داشته باشند تا شاهد رفع غبار کمتر توسعه یافتگی آموزشی این استان پهناور باشیم.

مقایسه و سنجش سطح توسعه یافتگی کشورها از مباحث مهمی است که مورد توجه مدیران و کارشناسان اقتصادی کشورهای مختلف، سازمان های بین المللی و اندیشمندان توسعه اقتصادی قرار گرفته است. شاخص توسعه انسانی نیز، به گسترش آن رونق بیشتری داده، امکان تهیه و استفاده از شاخص واحد برای توضیح پدیده چند بعدی و گسترده توسعه را عملا نشان داده است.امروزه درآمد سرانه و شاخص توسعه انسانی به طور وسیع و فراگیر برای مقایسه سطح توسعه کشورها مورد استفاده قرار می گیرد که همانند هر شاخص دیگری دارای نقاط ضعف و قوت متعددی است. این مقاله، ضمن بحث در این خصوص، تلاش دارد با استفاده از دو روش تحلیل عاملی و تاکسنومی عددی در تهیه شاخص واحد توسعه یافتگی برای یکصد کشور، ضمن حذف هم بستگی خطی بین متغیرها، تعداد نماگرهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مورد استفاده در آن را به حدود 90 متغیر افزایش دهد طبیعی است که این روش نیز دارای نقاط ضعف بسیار باشد که لازم است مورد بحث و بررسی بیشتر قرار گیرد.

1پژوهش حاضر باهدف تدوین و اعتباریابی بسته آموزشی درس دین و زندگی پایه دهم مبتنی بر تئوری انتخاب انجام شد. روش پژوهش برای مرحله طراحی و تدوین بسته آموزشی، روش توصیفی – تحلیلی با رویکرد سنتزپژوهی آمیخته بود. مضامین اصلی بسته آموزشی و زمان موردنیاز برای آموزش برگرفته از منابع کتبی همچون الگوی مدارس گیلانت گرمار و مقالات و طرح های پژوهشی داخلی و خارجی بود. برای روایی یابی بسته، ضمن استفاده از روش روایی صوری، از روش روایی محتوایی به شیوه کیفی و کمی با پانل خبرگان 14 نفری  استفاده شد. 14 نفر از متخصصان به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شد که 10 نفر در حوزه روان شناسی و دو نفر در حوزه برنامه ریزی درسی و دو نفر هم در حوزه تعلیم وتربیت بودند و از دو ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوا استفاده شد. حداقل و حداکثر میزان ضریب نسبی روایی محتوا برای هر آیتم بسته .71/0 و 1 محاسبه شد و میزان شاخص روایی محتوا در عمده جلسات به سمت عدد (85/0)برای تمامی هدف ها در پروتکل آموزشی به دست آمد. نتایج نشان داد بسته آموزشی درس دین و زندگی مبتنی بر تئوری انتخاب برای دانش آموزان پایه دهم از روایی صوری و محتوایی مناسبی بهره مند است و روایی لازم را برای کاربردهای آموزشی و استفاده پژوهشی دارد.